Categorie archief: kunst

Zen en kunst met vaasjes

Genoeg hebben aan de plaats waar je woont, aan je geboorteplaats. Genoeg hebben aan een kamer als atelier in een huis met je zusters. Een schildersatelier waar je omringt bent met voorwerpen die je al heel lang kent. Met vaasjes en potjes die je rangschikt tot stilleven. Eindeloos schuiven, totdat het beeld klopt. En dan schilderen. Alles in zacht licht. En daarna opnieuw. Weer vaasjes rangschikken, net even anders, maar net zo precies. En weer schilderen. En opnieuw, en opnieuw… Verstild en tijdloos. Ik probeer me zo’n leven voor te stellen. Het is het leven van Giorgio Morandi (1890-1964), die leefde in de stad Bolonga en aan die stad genoeg had.

Als ik lang thuis ben, wordt ik onrustig. Dan komt het verlangen de wereld in te trekken en nieuwe dingen te ontdekken. En als dat nog op zich laat wachten, moet ik tenminste naar een stad die groter is dan die waar ik woon. Om er musea bezoeken, te kijken naar de meer grootse architectuur …
De nieuwsgierigheid van Morandi was anders van aard. Hij zocht in het eenvoudige, in dat wat hem omringde, naar nieuwe dingen  Hij zocht naar kleur, naar licht en hoe dat weer te geven in verf… Naar compositie en ruimte, en onderlinge verbondenheid.
Ik probeer het me voor te stellen; hoe denkt en kijkt iemand die ogenschijnlijk steeds het zelfde ziet…
Zelf zei Morandi: ‘De taak van de schilder is het wegnemen van de barrières, de conventionele beelden die tussen hem en de dingen in staan’.

Morandi werd een icoon. Maar wie heeft hem en zijn werk ontdekt? Wie maakte deze geïsoleerd levende man zo beroemd. Wie heeft zijn werk in de wereld gebracht… ?
Morandi verliet Bologna niet, maar zijn werk reist de wereld over. En nu is het te zien in Museum Belvédère in Heerenveen.

Museum Belvédère
Giorgio Morandi | Bologna – 24 februari t/m 10 juni 2018

 

Advertenties

Guiseppe Penone in De Pont

Guiseppe Penone – ‘Palpebre’ (Oogleden) 1989-1991 houtskool op vilt en gips

Op Documenta13 in Kassel zag ik voor het eerst een bronzen boom van Penone; een boom die een steen draagt. De boom is aangekocht door Kassel en was dus afgelopen zomer weer te zien.
In de tuin en de hal van het Rijksmuseum was een mooie overzichtstentoonstelling waar meer bomen te zien waren in allerlei vormen.

‘Palpebre’ (Oogleden) is een werk dat ik niet meteen als van Penone had herkend.  Het is te zien in de jubileumtentoonstelling ‘Weerzien’ in De Pont in Tilburg. Het bestaat uit grote houtskooltekeningen op vilt, die ieder op zich een ooglid zijn. De tekening vormt een weergave van het aderpatroon dat je kunt zien aan de binnenkant van je ooglid. Meestal nemen we wat we met gesloten ogen zien, niet bewust waar. Maar probeer maar eens te kijken. Je zult verbaasd zijn wat je allemaal voor moois kunt zien aan de binnenkant van je ogen.
De ‘Oogleden’ zijn samengevoegd tot een groter geheel en daarop zijn kleine gipsafdrukken te zien van het gezicht van Penone. Het geheel van oogleden lijkt een op z’n kop hangend organisch gegroeid landschap.

Weerzien, 25 jaar De Pont: jubileumtentoonstelling t/m 18 februari 2018

dit is niet Richard Serra


Nog tot 24 september 2017 is in Museum Boymans van Beuningen de tentoonstelling Richard Serra – Drawings 2015-2017 te zien. Tekeningen.
De tekeningen zijn met fysieke inspanning en met kracht gemaakt. De kleur is zwart. Vlakken gemaakt met inkt, krijt, vet …  op handgeschept papier, met rafelige randen. Textuur; materie, geen afbeelding. Mooi.

Gisteren liep ik door het bos bij Olterterp; een bos vol oude beuken en eiken. De stammen van veel bomen zijn door het vocht van de vele regen begroeid met korstmossen, met mossen en zijn soms bijna zwart. Ik liep er met m’n camera.
Toen ik foto’s maakte van de stammen met hun begroeide huid moest ik
denken aan de werken van Serra.

Zwart-wit en kleur




Na het bezichtigen van de tentoonstelling ‘Genesis’ van Sebastiao Segado in het Nederlands Fotomuseum te Rotterdam had ik zin om weer eens enkele foto’s te vergelijken als grijswaardenafbeelding en als kleurenfoto. De tentoonstelling ‘Genesis’ toont prachtige foto’s, perfect zwart-wit afgedrukt, van natuurgebieden.
In al die gebieden ben ik niet geweest, maar ik was wel in de Alpen; voor mij de meest ongerepte natuur. Dit zijn drie foto’s die ik van kleur om zette naar zwart-wit, geplaatst in een klein formaat op beeldscherm. Natuurlijk is dat anders dan de grote en perfecte afdrukken die gemaakt zijn van grootbeeld zwart-witfilm.
Ik heb ook nog niet kunnen besluiten welke van mijn foto’s ik mooier vind.

De tentoonstelling ‘Genesis‘ van Sebastiao Segado is t/m 22 oktober 2017 te zien in het Nederlands Fotomuseum.

Kleur


Hella Jongerius kreeg de Sikkens Prize voor het kleuronderzoek in haar werk. Haar prachtige serie vazen is wel bekend, evenals haar bank in groene of rode tinten.
In de NRC-bijlage die met de uitreiking van de Sikkensprize verscheen, werd ook verteld over de MondrianLecture door Narayan Khandekar die vertelt over de verzameling pigmenten van Edward Waldo Forbes. Naast pigmenten is er ander bronmateriaal voor kleur. Lapis Lazuli is de steen die de prachtige blauwe kleur ultramarijn levert.
Door deze kleurverhalen kreeg ik zin weer eens iets te doen met ‘color-picking’, zoals eerder met de grassen uit de Alde Feanen. Nu wilde ik wel een schilderij gebruiken. Ik koos voor ‘Het Melkmeisje’ omdat het prachtige blauw van Vermeer gemaakt is uit Lapis Lazuli. Vermeer was een groot liefhebber van deze kostbare kleur. Via het Rijksmuseum kun je afbeeldingen van schilderijen uit hun collectie downloaden. Ik dacht dat ik een goed beeld had van het melkmeisje, maar toen ik het schilderij digitaal op m’n scherm zag merkte ik dat ik het jackje van de vrouw veel geler had gedacht. Komt het door de afbeelding, of is mijn herinnering niet juist. Toch zijn de kleuren prachtig en straalt het blauw. Ik heb een detail gekozen en daarbinnen met gereedschap uit Photoshop enkele kleuren geïsoleerd. Een mooi kleurpalet, wat ik niet meteen zelf had kunnen maken. Wat ik hier mee ga doen? Misschien nog wel eens naschilderen, met eindeloos mengen tot de kleuren precies zo zijn als in het voorbeeld.
Mooier dan digitaal kleur combineren is werken met natuurlijke pigmenten. Maar dat vergt studie en veel geduld.

 

Craigie Horsfield ‘How the world occurs’

De naam Craigie Horsfield was mij tot voor kort onbekend. Maar de naam is het waard om te onthouden. Horsfield is fotograaf en maakt indrukwekkend werk. Op de tentoonstelling ‘How the world occurs‘ in het Centraal Museum te Utrecht maakte ik er mee kennis. De foto’s die hij maakt zijn qua onderwerp op het eerste gezicht  heel verschillend, maar in alles is het gezamenlijk thema ‘relaties’ te ontdekken.  Zijn foto’s laat hij verwerken tot fresco, tot enorm wandtapijt, of drukt hij af op aquarelpapier … Door deze bijzondere dragers en het soms enorme formaat kijk je anders, intenser.

Al aan het begin van de tentoonstelling werd m’n blik getrokken door een groot werk. Het lijkt een religieuze processie. Mannen die het kruis van Jezus dragen? Maar van wat zij dragen is maar een fragment te zien.craigie_horsfieldfragment van Via Carozza, Nola  2008 / 2012

Het gaat hier dus niet om dat kruis, maar om de gezichten van de mannen. Die drukken fysieke inspanning uit, maar ook onderlinge verbondenheid en een heilig geloof in wat zij doen.
Ik tref het dat er net een rondleiding is, en de enthousiaste gids helpt mij beter te kijken.  Hij vertelt dat de foto is ‘omgezet’  naar een fresco. Het beeld wordt daardoor nog gelaagder.

Verderop hangt een prachtige serie portretten van Utrechters. Hierbij heeft Horsfield zich laten inspireren door portretten uit de collectie van het museum. Ze zijn tegelijkertijd tijdloos en modern.craigie_horsfield-portrettenTejo Remy en Lydia Gadellas, Utrecht 2014

En dan is er aan het einde van de tentoonstelling de zaal met de twee wandtapijten van de neushoorns.
craigie_horsfield-zooZoo, Oxford 1990 / 2007
Twee neushoorns, liggend in een een betonnen bak, wachtend op transport. Horsfeld exposeerde de foto’s in de dierentuin waar ook de neushoorns te zien waren. Door het gedrag van de bezoekers, het willen aanraken van de dieren op de foto’s, ontstond het idee de foto’s te laten weven tot grote wandtapijten. Er rustig naar kijkend lijkt iedereen stil te worden.

Er zijn meer grote wandtapijten; verschillend van onderwerp, maar allemaal indrukwekkend en mooi.

De tentoonstelling is nog te zien t/m 5 februari 2017

Bomen

boom2boom1

In het vorige bericht schreef ik over de in brons gegoten bomen van Guiseppe Penone in de tuinen van het Rijksmuseum. Intrigerende kunstwerken. Maar wat maakte deze kunstwerken nou bijzonder. De bomen blijven je bij doordat je ontdekt dat ze van brons zijn en doordat er iets aan is toegevoegd. Toch kan ik bij sommige bomen die ik in de natuur tegen kom een vergelijkbaar gevoel van schoonheid ervaren.  Ik heb wat foto’s van bomen opgezocht in m’n archief. Bomen die me bij blijven omdat er iets bijzonders mee is. Bomen die je als sculptuur kunt ervaren. Een boom die zich majesteitelijk toont. Bomen  als  herkenningspunt in een leeg landschap… Ik kan me voorstellen dat er verhalen zijn bedacht zoals in The Lord of the Rings waarin bomen personen zijn, die kunnen denken, praten en heel langzaam door het landschap kunnen bewegen.boom10

boom11boom7boom9boom8

Guiseppe Penone in het Rijksmuseum

penone1

De gouden gloed van de boom in de tuin van het Rijksmuseum trok mijn aandacht, toen ik er vanaf het Museumplein heen liep. De tuin is een prettige plek om even te zitten en te kijken naar mensen die vrolijk spelen rond de fontein. Er bleek een tentoonstelling van Guiseppen Penone, de italiaanse Arte Povera kunstenaar.
De boom met het goud is een door de bliksem getroffen boom.  Maar het is niet de eigenlijke boom. De boom is in brons gegoten en het door de bliksem getroffen deel is met goud bedekt. Het schijnsel doet denken aan het felle licht van de bliksemschicht.

penone2

Dichter bij de fontein staat een boom die in haar takken een enorm blok graniet draagt. Ook deze boom is in brons gegoten.
Zo’n boom die in haar takken een kei draagt zag ik voor het eerst tijdens
dOCUMENTA(13) in 2012. Zeer verrast was ik toen ik ontdekte dat het een boom bronzen boom was. Gemaakt door  Guiseppe Penone.
Nu  zijn er achttien sculpturen van de kunstenaar te zien in de Rijksmuseumtuin.
En er zijn enkele werken in de grote hal van het museum. Daar staan blokken hout, waarvan de jaarringen werden weg geschild, heel zorgvuldig om alle knoesten heen. Zo kwam de vorm die de boom op een bepaald moment van zijn leven bezat opnieuw naar voren. ‘The Hidden Life Within’  ‘Elk jaar wordt hij herboren en bergt hij de herinnering aan zijn boom-zijn in zichzelf op’, schrijft Penone over de boom, en het is deze verborgen herinnering die Penone blootlegt.penone3
De tentoonstelling is tot 2 oktober 2016 te zien.

Inspiratie?

combi2K1

Zou de Duitse kunstenaar door deze beelden in Cambodja zijn geïnspireerd ?
Dat vroeg ik me af toen ik in het zuiden van Cambodja, in de omgeving van Kep, deze beelden zag. Beelden op straat, in een landelijke omgeving. Het ene verbeeldt een moeder die haar kinderen, gekleed in keurig schooluniform, naar school brengt. Het andere toont een man en vrouw bezig met de rijstoogst. Mooie realistische beelden. De maker ervan is mij onbekend. Maar het zal een Cambodjaans kunstenaar zijn.
Toen ik de beelden zag moest ik meteen denken aan de realistische beelden die ik gezien had in Dusseldorf. Beelden van gewone mensen; een moeder met haar kind, een man met een aktetas, een gewone vrouw in spijkerbroek.  Beelden op zuilen op verschillende plekken in de stad. Ook van deze beelden weet ik niet wie de maker is.
Zou het kunnen dat de maker van deze beelden in Dusseldorf zich tijdens een reis door Cambodja liet inspireren door wat hij daar tegenkwam?

combi1

(Als jij de naam van de kunstenaar weet wil je me dan de naam sturen?)

Reflectie / Jeff Koons

JeffKoons1<JeffKoons2<

Jeff Koons is één van de kunstenaars waarover gesproken zou worden in de korte cursus moderne kunst waarvoor ik me had aangemeld. Helaas ging de cursus niet door. Het werk van deze kunstenaar is me niet onbekend.In m’n archief vond ik de foto’s die ik maakte van zijn ballondieren in de Beyeler Foundation in Basel. Foto’s vol reflectie, die ook de tuin rond het museum tonen.
Ik vond de foto’s terug en omdat ze voor mij zulke mooie herinneringen oproepen, plaats ik ze hier. Het is een wereld vol lichte vrolijkheid. Maar ook provocerend. Het werk van Koons is uitvergrote kitsch. Tegelijkertijd toont het groot vakmanschap; toont het zo’n perfectie, dat het je doet geloven dat het echt licht is als de opgeblazen ballonbeestjes van de kermis  die zo weg kunnen waaien.

JeffKoons1aJeffKoons4