Kleur


Hella Jongerius kreeg de Sikkens Prize voor het kleuronderzoek in haar werk. Haar prachtige serie vazen is wel bekend, evenals haar bank in groene of rode tinten.
In de NRC-bijlage die met de uitreiking van de Sikkensprize verscheen, werd ook verteld over de MondrianLecture door Narayan Khandekar die vertelt over de verzameling pigmenten van Edward Waldo Forbes. Naast pigmenten is er ander bronmateriaal voor kleur. Lapis Lazuli is de steen die de prachtige blauwe kleur ultramarijn levert.
Door deze kleurverhalen kreeg ik zin weer eens iets te doen met ‘color-picking’, zoals eerder met de grassen uit de Alde Feanen. Nu wilde ik wel een schilderij gebruiken. Ik koos voor ‘Het Melkmeisje’ omdat het prachtige blauw van Vermeer gemaakt is uit Lapis Lazuli. Vermeer was een groot liefhebber van deze kostbare kleur. Via het Rijksmuseum kun je afbeeldingen van schilderijen uit hun collectie downloaden. Ik dacht dat ik een goed beeld had van het melkmeisje, maar toen ik het schilderij digitaal op m’n scherm zag merkte ik dat ik het jackje van de vrouw veel geler had gedacht. Komt het door de afbeelding, of is mijn herinnering niet juist. Toch zijn de kleuren prachtig en straalt het blauw. Ik heb een detail gekozen en daarbinnen met gereedschap uit Photoshop enkele kleuren geïsoleerd. Een mooi kleurpalet, wat ik niet meteen zelf had kunnen maken. Wat ik hier mee ga doen? Misschien nog wel eens naschilderen, met eindeloos mengen tot de kleuren precies zo zijn als in het voorbeeld.
Mooier dan digitaal kleur combineren is werken met natuurlijke pigmenten. Maar dat vergt studie en veel geduld.

 

Onbedoeld mooi

Heb je dat ook wel eens, dat je op stap bent en alledaagse dingen ziet die je ongewoon mooi vindt?
Maar waarom vind je het mooi?
Dat is niet altijd duidelijk. Is het de lichtval, of zijn het de kleuren?
Of combinaties van patronen en texturen … ?
‘Het kan zo in een moderne galerie’, is voor mij een terugkerende gedachte.
Maar met kunst heeft het niets te maken . Het is er. Toevallig.
Onbedoeld mooi.

abstract
abstract2
abstract9
abstract8

Waar vis is zijn meeuwen …

meeuwen1meeuwen2

In Essaouira, in de vissershaven, is het vlak voor het ondergaan van de zon  een vrolijke bedrijvigheid.  Het is er druk met vissers die hun boten in gereedheid brengen voor een nieuwe tocht.  Netten worden op de kade geïnspecteerd. En er wordt vis verkocht. Ook met het schoonmaken van de vis wordt geld verdiend. Overal vis, overal visafval. En daar zijn liefhebbers voor. Overal meeuwen, veel meeuwen,  die er graag een maaltje vis bijeen scharrelen. meeuwen5meeuwen4

Ooievaars in Marokko

ooievaars2ooievaars1ooievaars3Chellah, Rabat

In de Alde Feanen zag ik deze week twee ooievaars wandelen over het veld, zoekend naar net wakker geworden kikkertjes? Zijn dit overwinteraars, of zijn ze ons stiekem achterna gevlogen vanuit Marokko? Ik heb me er over verbaasd hoeveel ooievaars dáár wonen. Of zij daar permanent verblijven of dat ze in de zomer naar het noorden trekken weet ik niet. De eerste kolonie ooievaars zagen we in Marrakesh, met hun enorme nesten op de roze lemen muren van Paleis El Badii.  Later zagen we een grote kolonie in Chellah, een archeologische vindplaats bij Rabat. ‘Honderd’ stond er op een bordje te lezen. Hun wit en zwarte veren, hun oranje snavel en poten staken prachtig af tegen de intens blauwe lucht. En overal was hun geklepper te horen. Prachtige environment-music.

ooievaars4ooievaars5Paleis El Badii, Marakesh

Wat doen we met al onze foto’s

We maken meer en meer foto’s. Wie maakt er niet snel een fotootje met z’n smartphone van een leuke of bijzondere situatie. Het is zo gemakkelijk. Je hebt ‘em meestal bij je, dus waarom niet. Er even één op Instagram plaatsen. Er één posten op Face-book, of even appen naar het thuisfront.
Ook met de digitale camera is het gemakkelijk om meerdere opnames van een situatie te nemen. Soms niet eens met verschillende instellingen. Maar gewoon nog een klik. En het is gratis. Geen filmpjes, geen ontwikkelkosten. Dus wat let je.
Nu iedereen fotografeert, en veel fotografeert, is de functie van foto’s veranderd. Een foto op social media is een communicatiemiddel geworden om anderen even snel laten zien waar je bent, of wat je doet. Daarna is de foto niet altijd meer zo belangrijk.
Sommige foto’s hebben nog steeds de functie van herinnering. En je hebt natuurlijk ook nog steeds de met zorg gemaakte ‘kunst’-foto’s.
Wat doe je met al die foto’s? Je kunt ze niet allemaal bewaren.
Hoe voorkom je de puinzooi. Allemaal weggooien wil je ook niet.
Selecteren dus. Wat wil je bewaren, wat gooi je weg.
En, belangrijk, waar bewaar je.
Hoe vind je een foto weer terug?
Archiveren dus.

Selecteren doe je dikwijls intuïtief ; van een serie over het zelfde onderwerp kies je het beste beeld. Dat bewaar je, de rest gooi je weg. Soms kan dat nog best lastig zijn. Maar probeer streng te zijn, en niet toch allerlei opnamen van hetzelfde te bewaren. De selectie kun je opslaan in de Cloud; iCloud, Dropbox …
Je kunt ze plaatsen op een foto-CD of in een foto-bibliotheek op een externe harde schijf.
Maar hoe vind je je mooie foto’s terug, als je bijvoorbeeld een boek wilt gaan maken. Ordenen, dus goed archiveren is belangrijk.
Maak mapjes en codeer de namen ervan. Gebruik daarbij datum en plaats als ordeningsmiddelen. Metadata dus. Je kunt bij het ordenen onderwerpen toevoegen. Je maakt dus een mapstructuur. (bijvoorbeeld; V16-07 Spanje, zijn de foto’s van je vakantie in Spanje – juli 2016 … )
Dan is het alleen nog een kwestie van gedisciplineerd regelmatig je foto’s langslopen, weggooien en wat overblijft op de juiste plaats opbergen.
Een mooi voornemen voor 2017 ?

 

Craigie Horsfield ‘How the world occurs’

De naam Craigie Horsfield was mij tot voor kort onbekend. Maar de naam is het waard om te onthouden. Horsfield is fotograaf en maakt indrukwekkend werk. Op de tentoonstelling ‘How the world occurs‘ in het Centraal Museum te Utrecht maakte ik er mee kennis. De foto’s die hij maakt zijn qua onderwerp op het eerste gezicht  heel verschillend, maar in alles is het gezamenlijk thema ‘relaties’ te ontdekken.  Zijn foto’s laat hij verwerken tot fresco, tot enorm wandtapijt, of drukt hij af op aquarelpapier … Door deze bijzondere dragers en het soms enorme formaat kijk je anders, intenser.

Al aan het begin van de tentoonstelling werd m’n blik getrokken door een groot werk. Het lijkt een religieuze processie. Mannen die het kruis van Jezus dragen? Maar van wat zij dragen is maar een fragment te zien.craigie_horsfieldfragment van Via Carozza, Nola  2008 / 2012

Het gaat hier dus niet om dat kruis, maar om de gezichten van de mannen. Die drukken fysieke inspanning uit, maar ook onderlinge verbondenheid en een heilig geloof in wat zij doen.
Ik tref het dat er net een rondleiding is, en de enthousiaste gids helpt mij beter te kijken.  Hij vertelt dat de foto is ‘omgezet’  naar een fresco. Het beeld wordt daardoor nog gelaagder.

Verderop hangt een prachtige serie portretten van Utrechters. Hierbij heeft Horsfield zich laten inspireren door portretten uit de collectie van het museum. Ze zijn tegelijkertijd tijdloos en modern.craigie_horsfield-portrettenTejo Remy en Lydia Gadellas, Utrecht 2014

En dan is er aan het einde van de tentoonstelling de zaal met de twee wandtapijten van de neushoorns.
craigie_horsfield-zooZoo, Oxford 1990 / 2007
Twee neushoorns, liggend in een een betonnen bak, wachtend op transport. Horsfeld exposeerde de foto’s in de dierentuin waar ook de neushoorns te zien waren. Door het gedrag van de bezoekers, het willen aanraken van de dieren op de foto’s, ontstond het idee de foto’s te laten weven tot grote wandtapijten. Er rustig naar kijkend lijkt iedereen stil te worden.

Er zijn meer grote wandtapijten; verschillend van onderwerp, maar allemaal indrukwekkend en mooi.

De tentoonstelling is nog te zien t/m 5 februari 2017

Bomen

boom2boom1

In het vorige bericht schreef ik over de in brons gegoten bomen van Guiseppe Penone in de tuinen van het Rijksmuseum. Intrigerende kunstwerken. Maar wat maakte deze kunstwerken nou bijzonder. De bomen blijven je bij doordat je ontdekt dat ze van brons zijn en doordat er iets aan is toegevoegd. Toch kan ik bij sommige bomen die ik in de natuur tegen kom een vergelijkbaar gevoel van schoonheid ervaren.  Ik heb wat foto’s van bomen opgezocht in m’n archief. Bomen die me bij blijven omdat er iets bijzonders mee is. Bomen die je als sculptuur kunt ervaren. Een boom die zich majesteitelijk toont. Bomen  als  herkenningspunt in een leeg landschap… Ik kan me voorstellen dat er verhalen zijn bedacht zoals in The Lord of the Rings waarin bomen personen zijn, die kunnen denken, praten en heel langzaam door het landschap kunnen bewegen.boom10

boom11boom7boom9boom8

Guiseppe Penone in het Rijksmuseum

penone1

De gouden gloed van de boom in de tuin van het Rijksmuseum trok mijn aandacht, toen ik er vanaf het Museumplein heen liep. De tuin is een prettige plek om even te zitten en te kijken naar mensen die vrolijk spelen rond de fontein. Er bleek een tentoonstelling van Guiseppen Penone, de italiaanse Arte Povera kunstenaar.
De boom met het goud is een door de bliksem getroffen boom.  Maar het is niet de eigenlijke boom. De boom is in brons gegoten en het door de bliksem getroffen deel is met goud bedekt. Het schijnsel doet denken aan het felle licht van de bliksemschicht.

penone2

Dichter bij de fontein staat een boom die in haar takken een enorm blok graniet draagt. Ook deze boom is in brons gegoten.
Zo’n boom die in haar takken een kei draagt zag ik voor het eerst tijdens
dOCUMENTA(13) in 2012. Zeer verrast was ik toen ik ontdekte dat het een boom bronzen boom was. Gemaakt door  Guiseppe Penone.
Nu  zijn er achttien sculpturen van de kunstenaar te zien in de Rijksmuseumtuin.
En er zijn enkele werken in de grote hal van het museum. Daar staan blokken hout, waarvan de jaarringen werden weg geschild, heel zorgvuldig om alle knoesten heen. Zo kwam de vorm die de boom op een bepaald moment van zijn leven bezat opnieuw naar voren. ‘The Hidden Life Within’  ‘Elk jaar wordt hij herboren en bergt hij de herinnering aan zijn boom-zijn in zichzelf op’, schrijft Penone over de boom, en het is deze verborgen herinnering die Penone blootlegt.penone3
De tentoonstelling is tot 2 oktober 2016 te zien.

Huttentocht

img_2553
Kaiserschmarren, Rahmenschwammerl, Speckknödel, Spaetzle, Gnocchi en natuurlijk Nudel (niet te verwarren met de aziatische noodle). Dit zijn namen uit de oostenrijkse volkskeuken. Wij waren in Oostenrijk voor een huttentocht door de Karwendel, een ruige bergstreek ten noorden van Innsbruck. Huttentochten kennen er een lange traditie. De hutten waar we onderweg sliepen staan er al sinds het begin van de vorige eeuw. Natuurlijk zijn ze in de loop van de tijd aangepast. Er liggen zonnepanelen op het dak, er zijn rookmelders en de keukens zijn gemoderniseerd. Maar de houtgestookte tegelkachels staan er waarschijnlijk al vanaf het begin. De hutten liggen prachtig tussen bergketens. De wandelingen zijn pittig, maar als je er aankomt is er bier. En er wordt gekookt. We aten er gerechten zoals hierboven genoemd. Stevige kost. Bergsteigeressen.
De hutten zijn populair. Je bent er niet de enige gast. We ontdekten dat de hutten via bredere paden zelfs door mensen met (e-)mountainbike bezocht worden. Die dalen meestal na een late lunch weer af naar het dal.
Wandelaars maken meestal een meerdaagse tocht en overnachten in de hut om de volgende ochtend weer verder te trekken. Om zoveel mogelijk mensen te kunnen herbergen, bedacht men het MatrazzenLager. Een lange rij matrassen naast elkaar, soms twee lagen boven elkaar, waar je in je eigen lakenzak onder een deken van de hut kunt slapen. Mannen, vrouwen, kinderen, allemaal door elkaar. En zijn er heel veel gasten, dan schik je wat in. Een washandje is handig om je bij te kraan te kunnen wassen. Een beetje afzien. Maar daar staat veel tegenover. Wanneer je na een vroeg ontbijt naar buiten gaat ben je meteen in het betoverende berglandschap. Vroeg zonlicht op de toppen. Met wat geluk zie je gemzen. En dan op pad. Ook al is de hut vol, eenmaal op weg heb je alle ruimte.
Hieronder de Lamsenjochhutte, de Falkenhutte, het Karwendelhaus en het Haller Angerhaus.

dscf3098dscf3145dscf3181dscf3187dscf3178dscf3194froukedscf3236

Fietsreis van 40 dagen

Alweer een week slaap ik in hetzelfde bed. Hetzelfde bed als voor de komende nacht. Bijna blindelings vind ik de aardappelen en de yoghurt in de supermarkt. Rechtstreeks loop ik naar de kaasboer op de markt. Gesprekjes met de buren gaan als vanzelf.
Ik ben  weer thuis.
1We maakten een prachtige fietsreis, van Sevilla naar Maastricht. Veertig dagen lang, elke dag anders, met veel contrasten. In Spanje kampeerden we als er een camping was. Veel waren er niet op onze route.  Regelmatig verbleven we daarom in Hostals, herbergen waar het ’s ochtends, als wij ontbeten, al levendig was met mensen uit de buurt die er met een ‘café-con-leche’ de buurtnieuwtjes bespraken.  Aan het einde van de middag trof men er elkaar met een ‘cervezza’ aan de bar.  In een hostal wordt ook gekookt. Een driegangenmenu, eten wat de pot schaft, met een fles water of wijn. Gulle porties. Maar laat! Met knorrende maag moesten we soms tot na negen uur wachten.
’s Middags een warme maaltijd kan ook, we hebben het één keer geprobeerd.
’s Ochtends, uitgerust weer op de fiets,  niet wetend waar ik die dag kom, waar en wat ik zal eten, wie ik zal ontmoeten …  Alles is open. Op eigen kracht afstanden afleggen. De langzame verandering van landschap en cultuur. Een roadmovie. De inspanning van klimmen, het vrolijk vrije afdalen – de wind in m’n haar, de zon op m’n huid, of de regen,  de geuren… ’t is fysiek. Maar ook verwondering. Soms ergernis. Mijmeren. Alert zijn. Steeds weer nieuwe dingen zien.
En ontdekken dat het beeld dat ik ooit had nooit klopt met de werkelijkheid. Die is altijd rijker, diverser.
De reis is gemaakt, ik ben weer thuis.
Gelukkig heb ik foto’s als herinnering. Voor mij zijn die anders dan voor jou, die de reis niet hebt gemaakt. Toch deel ik er hier een paar.
 246202126
De reis: Sevilla, Ronda, Granada, Cuenca, Figueras, Ardèche, Lyon, Cluny, Dinant, Maastricht.