Categorie archief: waarnemen

Herfstkleur

Vandaag regen en storm. En dan wil ik wel eens vergeten dat er ook  zonnige herfstdagen zijn. Dan is het fijn om naar buiten te gaan. Het is de tijd van de zachte tinten in de natuur. Maar tussen al die zachte tinten zie je felle kleuren. En als het zonlicht er op schijnt, straalt het. 

Advertenties

Herfst


Het is herfst. En wat is het mooi.  Ik was in De Alde Feanen, een drassig veengebied, waar de begroeiing de laatste jaren steeds ruiger wordt. Over gras- en houtsnipperpaden loop je er tussen rietkragen, petgaten, en bosjes met berken, wilgen. Elk jaargetijde heeft er z’n eigen sfeer. De takken zijn kaal, maar tussen de grassen is nog blad. Er groeien zwammen op dode boomstammen, of mos zoals op de boomstam die je hierboven ziet. 

Onbedoeld mooi

Heb je dat ook wel eens, dat je op stap bent en alledaagse dingen ziet die je ongewoon mooi vindt?
Maar waarom vind je het mooi?
Dat is niet altijd duidelijk. Is het de lichtval, of zijn het de kleuren?
Of combinaties van patronen en texturen … ?
‘Het kan zo in een moderne galerie’, is voor mij een terugkerende gedachte.
Maar met kunst heeft het niets te maken . Het is er. Toevallig.
Onbedoeld mooi.

abstract
abstract2
abstract9
abstract8

Plat kijken

Weer zo’n rare titel; plat kijken. Fotograferen eist een andere manier van kijken dan we normaal gewend zijn. Veel mensen doen dat automatisch, wanneer ze door de lens kijken, maar niet iedereen. Wij zijn niet zulke goede waarnemers. Uit alle informatie die tot ons komt selecteren we, onbewust, dát wat voor ons van belang is. Als we in gesprek zijn met iemand zien we die persoon. Wat er achter die persoon is, is minder belangrijk en zijn we ons dikwijls helemaal niet bewust. Zo selecteren we steeds in ons waarnemen. Het zou erg vermoeiend zijn, wanneer we ons van alles om ons heen bewust zouden zijn. Maar een camera heeft dat selecterende brein niet. De camera legt vast wat er in beeld komt. Ook alles rond het object dat onderwerp is van de foto. Fotograferen vraagt daarom om ‘plat’ te kijken, twee-dimensionaal. En wanneer je ‘twee-dimensionaal’ kijkt zul je merken dat het standpunt dat je inneemt bij het maken van je foto erg belangrijk is. Een stapje naar links, een stapje naar voren, een beetje door je knieën zakken … en je hebt een andere foto.  Een foto kan veel mooier worden wanneer je let op de hoogte van de horizon, de plaats van die lantaarnpaal, dat hek …
En als je je er eenmaal bewust van bent, dat je je manier van kijken bij het fotograferen moet aanpassen aan het platte vlak, dan gaat het uiteindelijk vanzelf en let je vooral op het beste standpunt.
En blijft die achtergrond storen, wat voor standpunt je ook inneemt, dan kun je kiezen voor een beperkte scherptediepte, zoals ik beschreef in ‘laag-vaag‘.platkijken3platkijken1In deze twee foto’s zie je het verschil. Welke foto vindt jij beter?
Net als ik de bovenste?

 

 

 

 

 

 

 

 

Gekanteld beeld

home-fotocollage
Vrolijk in zee springende jongens, een tochtje met de ferry tussen twee eilanden, douchen onder de waterval. Fragmenten uit foto’s met herinneringen aan een prachtige reis. En vanochtend kantelde dat beeld ineens. Ik wilde een cursusaankondiging op mijn website plaatsen. En ineens zag ik het. Wanneer je de context van de fotofragmenten niet kent dan kunnen deze beelden een heel andere betekenis oproepen. Een zwarte. Door de beelden van het nieuws de afgelopen periode keek ik ineens anders. Dat gaf een vreemd gevoel. Dàt wat ons bezig houdt,  heeft invloed op dàt wat we zien.
Ik heb een andere collage gemaakt. Maar ik droom van de periode dat vrolijke, in zee springende, jongens geen andere dan vrolijke associaties geven.

Wabi, een vreemd woord

‘Noem eens een woord uit je moedertaal dat je mist in het Nederlands’. Dat vroeg ik mensen, die ik een paar geleden portretteerde. Wabi werd niet genoemd. Er waren geen japanners bij. Dit japanse woord leerde ik kennen door een tekst die ik toegestuurd kreeg na een middag met onze filosofiegroep over schoonheid, waarbij ook de imperfectie van de japanse theekommen ter sprake kwam. Het moest worden opgezocht hoe dat precies zat.
Zoals de Inuït talloos veel woorden hebben voor sneeuw, zo kent Japan begrippen voor schoonheid, die ons vreemd zijn. Het woord wabi wordt gebruikt voor het schoonheid verhogende imperfecte detail, bijvoorbeeld in de theekoppen uit de japanse theeceremonie. De theekop is waarschijnlijk het meest verzamelde culturele voorwerp van Japan. Sommige zijn bijzonder kostbaar. Maar voor een ongetraind waarnemer is een stuk met museumkwaliteit nauwelijks te onderscheiden van wat door een kind op school gemaakt wordt. Men zegt wel dat schoonheid bepaald wordt door het oog van de beschouwer, maar het oog wordt getraind en beperkt door zijn culturele perspectief. Iemands afkomst, taal en maatschappij bepalen voor een groot deel wat als schoonheid ervaren wordt. In Keramiekmuseum Princessehof staan de hieronder getoonde theekoppen, die zorgvuldig uitgelicht in een mooie vitrine worden gepresenteerd. Ze zijn prachtig. Maar zou ik van de zelfde koppen de schoonheid herkennen, als ik ze tussen andere voorwerpen in een kraam op de markt zou zie staan?
japansekom-wabitheekom-wabiDe barst in een theekop, de duidelijke esthetische fout, bewust gemaakt door de kunstenaar, maakt de kop uniek en onderscheidt deze van alle andere. De kenner zegt dan; ‘deze kop heeft wabi’ .
Cees Nooteboom schreef er prachtig over in zijn boek RITUELEN

Het idee om doelbewust fouten te maken komt ook in andere culturen voor. Toen machinaal geweven tapijten op de markt kwamen werden de kenmerkende onvolkomenheden van de handgeknoopte Perzische tapijten het bewijs van kwaliteit.

Wabi zal in onze ‘massa-economie’ steeds belangrijker worden.

En dan is er nog sabi
Sabi is het japanse woord voor het prachtige patina dat ontstaat door oudheid.
Van bijvoorbeeld een japanse rotstuin, waarbij de stenen in de loop van de tijd zijn begroeid met oude mossen, kan men zeggen dat die sabi bezit.
Misschien zegt men het ook van theekoppen waarbij het glazuur in de loop van de tijd craquelé is gaan vertonen.

Met dank aan PW.

2015. Een nieuw jaar

gelukkig 20152015. Een nieuw jaar: kleurrijk, divers, avontuurlijk. Dat wens ik ieder!

Kleur

hortensia1A
hortensia1BHet is herfst. De hortensia’s in de tuin verkleuren. Er ontstaan vreemde pasteltinten. Kleuren die ik zelf niet snel ergens voor zal kiezen. Maar dan toch. Met de pipet in Photoshop heb ik kleuren opgepakt en er strookjes mee gevuld. En wat een enorme kleurenrijkdom wordt er dan zichtbaar. De kleuren zitten er echt allemaal in. Door de kleuren uit de bloemen uit te vergroten worden ze feller. Ze stralen. Nu nog bedenken waar ik dit kleurenpalet voor ga gebruiken.

Vorig jaar deed ik iets vergelijkbaars met vondsten uit de Alde Feanen. Dat leverde een heel ander palet op. Kijk maar eens op  ‘Kijken en kleur zien’

Typografie in de stad 2

geveljaartallenEen gevelsteen met een jaartal markeert het bouwjaar van het huis. Blijkbaar was een nieuw huis een belangrijke gebeurtenis. Met prachtige letters in een mooi ornament op de voorkant van het huis werd hier aandacht aan gegeven.  En het is leuk om wanneer je door de stad loopt te zien uit welke tijd een gebouw stamt. In het centrum staan de oudste gebouwen. Wat meer naar de rand zijn er jaartallen van wat jongere datum. Dit zijn nog wat voorbeelden uit m’n verzameling ‘geveltypografie’ in Leeuwarden.

Typografie in de stad

geveltypografie2geveltypografie

De afgelopen week ben ik gaan houden van mijn stad. Ik heb zo veel moois gezien. Eerder kon het me wel treurig stemmen, wanneer ik in de stad al die lelijke winkelpuien zag. Maar nu keek ik anders. Als grafisch vormgever houd ik van letters. En ik fotografeer ze, wanneer ik ze tegen kom wanneer ik op vakantie ben. Op reis vielen me soms prachtige letters op, op gebouwen, bruggen … Die fotografeerde ik, waarna ze in m’n archief belandden en ik ze weer vergat. In mijn eigen stad Leeuwarden passeer ik bijna dagelijks voorbeelden van mooie oude typografie op gebouwen. Waarom heb ik die nooit gefotografeerd. Tijd voor actie dus.  Ik wist zo al meerdere prachtige voorbeelden te bedenken die het vastleggen de moeite waard zijn. En zo ging ik met m’n camera op stap. Eerst naar de typografie die ik wist; letters die al lang geleden op de gevel geplaatst waren. Zoals hier in dit voorbeeld van de coöp. condensfabriek ‘Friesland’. Gemetselde letters. Uit welke tijd deze letters stammen weet ik niet en door wie ze ontworpen zijn ook niet. Maar ze zijn prachtig.
geveltypografie5En dan zijn er de letters van de kantoorboekenfabriek Fa. L. Scheepstra. Pas tijdens het maken van de foto ontdekte ik de ligatuur van de H en de E. Door te fotograferen kijk ik zorgvuldiger.
Zo ben ik aan het verzamelen en telkens ontdek ik weer nieuwe dingen. Wat is deze stad prachtig. Ze zit vol juweeltjes als je er maar op wilt letten.
gevelty[ografie3geveltypografie4