Rotterdam Designprijs 2011 – 2

Winnaar van de ROTTERDAM DESIGNPRIJS is VACANT NL, where architecture meats  ideas
http://www.rietveldlandscape.com/nl/projects/439
http://www.designprijs.nl/nl/rietveld-landscape-vacant-nl-where-architecture-meets-ideas

RIETVELD LANDSCAPE
voor Vacant NL, where architecture meets ideas
Genomineerd door Ginette Blom en Jacqueline Moors:
“Wij nomineren het project Vacant NL, ‘where architecture meets ideas’,  gepresenteerd op de Architectuurbiënnale van Venetië in 2010. Op overtuigende wijze heeft Rietveld Landscape hiermee een inspirerende visie op leegstand en tijdelijke herbestemming van overheids- en publieke gebouwen beleefbaar gemaakt.
Rietveld Landscape laat in deze installatie zien hoe de enorme hoeveelheid aan leegstaand publiek erfgoed tijdelijk beschikbaar kan worden gesteld als stimulans voor de creatief ondernemerschap en innovatie. De overheid wordt uitgedaagd geen geld te geven maar sleutels te overhandigen zodat er in ‘de tussentijd’ verbindingen en kruisbestuivingen ontstaan die als een katalysator kunnen werken voor plannen in de toekomst. Als je het project als een statement beschouwt, voelt het als ‘right time, right place, en nu aan de slag’.
Met één enkel gebaar is door Rietveld Landscape de hoeveelheid en diversiteit aan leegstaande gebouwen zichtbaar gemaakt. Het is fascinerend en betoverend hoe dit is gedaan: in de met daglicht overgoten ruimte van het Nederlandse paviljoen zweeft een zee van blauwe schuimblokken. De blokken verbeelden de duizenden leegstaande overheidsgebouwen, divers van vorm, oneindig in hun gebruiksmogelijkheden.”

Focus

De eerste maand van een nieuw jaar is voor veel mensen de maand van heroriënteren, van plannen maken, van goede voornemens.  En van focus.
Heeft dat woord altijd al behoort tot het jargon van de sportcoaches en de loopbaanbegeleiders? Zeker hoorde het woord altijd al in de taal van de fotografie. Focus, brandpunt. Datgene waarop je scherp stelt.

Een foto waarin niet alles scherp is, maar slechts dat wat je onderwerp is kan krachtig zijn, doordat de aandacht van de beschouwer gericht is. Dikwijls wordt het toegepast in de portretfotografie. De achtergrond is vaag en daardoor kan alle aandacht zich richten op de gezichtsuitdrukking.
Er zijn natuurlijk veel meer onderwerpen waarin onscherpe delen het scherpe deel kunnen versterken.
Met de instelling van het diafragma van de lens kun je de scherptediepte bepalen. Bij een groter diafragma is de scherptediepte kleiner en  een groter deel van de foto onscherp. Die onscherpte ligt dikwijls in de achtergrond, maar dat hoeft niet.
We kunnen focussen op een zelf te bepalen onderwerp.
Soms is het lastig precies dat scherp te krijgen wat we belangrijk vinden.
Maar fotograferen wordt steeds gemakkelijker.
Er is een heel nieuw type camera ontwikkeld - de Lytro light field camera.  In verschillende  you-tube-filmpjes kun je er demonstraties van zien. Met deze nieuwe camera hoef je je niet meer druk te maken over je diafragma-instelling en over het brandpunt. Pas achteraf, dus nadat je foto is gemaakt,  bepaal je op de computer waar je de focus wilt. Het is echt wonderlijk.
Techniek vraagt steeds minder aandacht, dat geeft steeds meer ruimte om te kijken en te bepalen wat voor foto je wilt maken.
De Lytro light field camera is nu nog een noviteit waarover je je kunt verwonderen, maar in de toekomst wordt het vast heel gewoon.

En focus, zoals het gebruikt wordt in de sport of bij loopbaanontwikkeling? Kunnen we daar ook uitvindingen verwachten die het gemakkelijker maken ons te richten op een gewenst doel?

Straatfotografie – Saul Leiter

“I like the idea that simple and unimportant things can be a source of great beauty.”
Tot 4 maart 2012 is in het Joods Historisch Museum de tentoonstelling te zien van Saul Leiter  - New York Reflections – prachtige kleurrijke straatfotografie.
Zijn werk wordt wel urban visual poetry genoemd om de soms bijna abstracte composities vol reflecties en schaduwen. Om de gelaagdheid waarbij je soms wat langer moet kijken om te ontdekken wat je nu precies ziet. Om de schoonheid. Leiter fotografeerde graag in kleur en lange tijd was hij de enige straatfotograaf die kleurenfilms gebruikte. Er heerste de opvatting dat zwart-wit heilig was en kleur heiligschennis. Maar dat heeft Leiter nooit gevonden. Nu wordt hij wel beschouwd als de pionier van de kleurenfotografie.
Saul Leiter, geboren in 1923, fotografeert nog steeds, nu met een kleine digitale camera. Hij laat ons beelden zien waar we zelf onoplettend aan voorbij lopen. De schoonheid van de stad. Sommigen vinden dat hij zich te veel richt op schoonheid. Maar het miserabele interesseert hem niet. Mooie beelden daar is hij naar op zoek.
www.jhm.nl

Snapshots

De eerste amateurcamera’s ( vanaf 1888) maakten momentopnamen mogelijk. Persoonlijke kiekjes van het dagelijks leven. Schilders als Breitner, Bonnard, Evenepoel en anderen stortten zich op de nieuwe mogelijkheden. Privé-foto’s van hun gezin, hun omgeving, van elkaar … Foto’s van wat zij interessant vonden. Deze foto’s veranderden hun blik op de werkelijkheid. Op de foto’s ontdekten ze soms verrassende details die zij eerder niet hadden opgemerkt. Dit leidde tot experimenteren met verrassende standpunten. Deze foto’s beïnvloedden hun schilderkunst. Elementen als opvallende afsnijdingen, overlappingen en contrasten in licht en donker werden toegepast in hun schilderwerk. Soms werden foto’s als directe studie voor een kunstwerk gebruikt.  Breitner fotografeerde als straatfotograaf de mensen die er liepen. Ook de bouwputten van de stadsvernieuwing in Amsterdam waren voor hem een geliefd onderwerp.

In het Van Gogh Museum is nog tot 8 januari 2012 de tentoonstelling Snapshot. Schilders en fotografie, 1880-1915  te zien met werk van zeven kunstenaars. De expositie reist daarna door naar Washington en Indianapolis.
http://www.vangoghmuseum.nl
Tot 22 januari 2012 is er in samenwerking met het Rijksmuseum in het Institut Néerlandais (Parijs) de tentoonstelling George Hendrik Breitner – Pionier van de straatfotografie.  http://www.institutneerlandais.com

Goudgeel

Is het je al eens opgevallen dat de natuur ons een handje helpt om te wennen aan de donkere periode in het jaar. En dit jaar, waarin het voor veel mensen door alle crisisverhalen donkerder lijkt, deed de natuur extra haar best. Wat hadden we een prachtige herfst; wat kleurden de bomen uitbundig. Nu de zon minder schijnt, compenseren de bomen het gebrek aan licht door hun bladeren goudgeel te kleuren.
In Scandinavië waar de dagen in de winter nog korter zijn dan hier lichten overal de helder witte stammen van de berkenbomen op.
En weet je waarom sneeuw niet zwart is maar wit? Juist ja…

Detail

Reizend fotograferen

Fotograferen op reis; daarover had ik al willen schrijven in juli voordat ik op reis ging, maar het kwam er niet meer van. Nu, net terug van een vijfweekse reis door Vietnam, wil ik er toch over schrijven. Mijn man en ik zijn fietsend door het land getrokken, van Ho Chi Minstad (Saigon) in het zuiden naar Hanoi in het noorden. En we hebben gefotografeerd, natuurlijk. Maar de eerste dagen in Ho Chi Min Stad waren zo overweldigend, door de drukte van het verkeer, door de temperatuur, door alles wat anders was, dat we alleen maar tijd hadden om te kijken en te ervaren. We hebben de eerste dagen geen foto gemaakt.
De eerste foto’s ontstonden toen we een beetje gewend waren en het gevoel hadden echt in Vietnam te zijn. We fietsten over wegen en door plaatsen die er zo anders uitzien als we in Nederland gewend zijn. De eerste foto’s maakte ik naast m’n fiets; gewoon recht-toe-recht-aan foto’s van de straatbeelden. Ik voelde me in een road-movie. En zo fotografeerde ik. Geen tijd voor bijzondere composities of ongewone standpunten. Wat ik zag was complex genoeg.

Er waren dingen die gewoon werden; het verkeer met de vele brommers, de volgeladen fietsen, het voortdurend getoeter van de vrachtwagens… Maar het landschap veranderde en elke dag bracht nieuwe beelden.
Een duidelijk plan over wat ik wilde fotograferen had ik niet. Gevoelsmatig koos ik de momenten waarop ik fotografeerde. Het ritme van het fietsen, het in beweging zijn, het briesje voelen en het gewoon om me heen kijken wil ik niet altijd onderbreken om door de lens te kijken.
Toen ik de eerste ossenkar(met waterbuffel) op de weg zag heb ik daar foto’s van gemaakt; afstappen, camera pakken, snel, snel, want de kar gaat verder …
Later ontstonden de mijmeringen over wat ik nou eigenlijk wil vastleggen. Het Vietnamese straatbeeld is totaal anders dan het Nederlandse.  Als ik in beeld wil brengen hoe het straatbeeld van Vietnam er uit ziet,  is het dan wel van belang om ook de uitzonderingen van de ossekar of de extreem zwaar beladen fiets in beeld te brengen?
Uiteindelijk bleken de veronderstelde uitzonderingen tamelijk veel voorkomend; er waren meer ossekarren en er waren heel veel extreem beladen fietsen en brommers.
En ik merkte dat ik toch dàt wilde fotograferen waar “m’n oog aan bleef hangen”. Toch dàt wat opmerkelijk was in het ongewone – de rookpluim die zo mooi uit het rijstveld opkringelt en de vissers die met hun mandbootje net aan land komen… – dàt wilde ik fotograferen.