‘Ik had het gevoel dat er iets mis was in Amerika. Iedereen had dat gevoel. President Carter hield in die tijd de ‘crisis of malaise speech’. De inhoud hiervan was ook echt waar. Met deze foto wilde ik dat gevoel van malaise in Amerika belichamen. Hij moest het gevoel uitstralen dat er iets fout was. Ik probeerde de complexiteit van America vast te leggen.’

In Foam is tot 14 maart 2012 de tentoonstelling  Joel Sternfeld – Color Photographs since 1970 te zien. www.foam.org
Sternfeld (1944 New York)  toont in zijn werk de bewoners van zijn geboorteland Amerika, en de sporen die de mens achterlaat in het landschap. Naast Saul Leiter wordt Sternfeld gezien als een pionier van de kleurenfotografie. Hij heeft een fantastisch gevoel voor kleur en gebruikt dat om op een subtiel ironische manier het dagelijks leven in Amerika vast te leggen.

 ’Ik ben van jongs af aan geïnteresseerd geweest in de seizoenen en ben geobsedeerd door de natuur. Toen ik begon met fotograferen voelde het gebruik van kleur in mijn foto’s noodzakelijk om de seizoenen vast te leggen. Het grappige is dat ik, toen ik eenmaal begonnen was, eigenlijk geen seizoenen fotografeerde. Ik fotografeerde juist alles om me heen, ik was in de war van de overdaad aan onderwerpen. Het was dan ook 1960, iedereen was toen in de war.’  ’In die periode probeerde ik uit te vinden of je kleurenfoto’s maakt omdat de kleur het onderwerp is of eenvoudig weg omdat het onderwerp in kleur is.’
Egg Harbor, New Jersey, 1972,  First Pictures   © J. Sternfeld

‘Een andere theorie over kleur is de gedachte dat iedere generatie zijn eigen kleur heeft. De jaren ’60 had een psychedelische sfeer. De foto van het groene huis met daarvoor het jongetje met dezelfde kleur sneakers is voor mij de kleur van de generatie van die tijd.’

Sternfeld doorkruiste gedurende een acht jaar durende reis Amerika en legde met een technische camera vast wat hij tegen kwam. Dit leidde tot prachtige series  American Prospects en Stranger Passing.

Wat kunnen wij van Joel Sternfeld leren?

http://www.designprijs.nl/nl/matthijs-munnik-microscopic-opera

Genomineerd door Sophie Krier:
“Ik nomineer Matthijs Munnik met Microscopic Opera, waarin hij microscopische organismen zichtbaar maakt en een eigen geluid geeft. Hiermee weet hij via de verbeelding onze positie als mens te kantelen.

RIETVELD LANDSCAPE
voor Vacant NL, where architecture meets ideas
Genomineerd door Ginette Blom en Jacqueline Moors:
“Wij nomineren het project Vacant NL, ‘where architecture meets ideas’,  gepresenteerd op de Architectuurbiënnale van Venetië in 2010. Op overtuigende wijze heeft Rietveld Landscape hiermee een inspirerende visie op leegstand en tijdelijke herbestemming van overheids- en publieke gebouwen beleefbaar gemaakt.
Rietveld Landscape laat in deze installatie zien hoe de enorme hoeveelheid aan leegstaand publiek erfgoed tijdelijk beschikbaar kan worden gesteld als stimulans voor de creatief ondernemerschap en innovatie. De overheid wordt uitgedaagd geen geld te geven maar sleutels te overhandigen zodat er in ‘de tussentijd’ verbindingen en kruisbestuivingen ontstaan die als een katalysator kunnen werken voor plannen in de toekomst. Als je het project als een statement beschouwt, voelt het als ‘right time, right place, en nu aan de slag’.
Met één enkel gebaar is door Rietveld Landscape de hoeveelheid en diversiteit aan leegstaande gebouwen zichtbaar gemaakt. Het is fascinerend en betoverend hoe dit is gedaan: in de met daglicht overgoten ruimte van het Nederlandse paviljoen zweeft een zee van blauwe schuimblokken. De blokken verbeelden de duizenden leegstaande overheidsgebouwen, divers van vorm, oneindig in hun gebruiksmogelijkheden.”

Een foto waarin niet alles scherp is, maar slechts dat wat je onderwerp is kan krachtig zijn, doordat de aandacht van de beschouwer gericht is. Dikwijls wordt het toegepast in de portretfotografie. De achtergrond is vaag en daardoor kan alle aandacht zich richten op de gezichtsuitdrukking.
Er zijn natuurlijk veel meer onderwerpen waarin onscherpe delen het scherpe deel kunnen versterken.
Met de instelling van het diafragma van de lens kun je de scherptediepte bepalen. Bij een groter diafragma is de scherptediepte kleiner en  een groter deel van de foto onscherp. Die onscherpte ligt dikwijls in de achtergrond, maar dat hoeft niet.
We kunnen focussen op een zelf te bepalen onderwerp.
Soms is het lastig precies dat scherp te krijgen wat we belangrijk vinden.
Maar fotograferen wordt steeds gemakkelijker.
Er is een heel nieuw type camera ontwikkeld - de Lytro light field camera.  In verschillende  you-tube-filmpjes kun je er demonstraties van zien. Met deze nieuwe camera hoef je je niet meer druk te maken over je diafragma-instelling en over het brandpunt. Pas achteraf, dus nadat je foto is gemaakt,  bepaal je op de computer waar je de focus wilt. Het is echt wonderlijk.
Techniek vraagt steeds minder aandacht, dat geeft steeds meer ruimte om te kijken en te bepalen wat voor foto je wilt maken.
De Lytro light field camera is nu nog een noviteit waarover je je kunt verwonderen, maar in de toekomst wordt het vast heel gewoon.

En focus, zoals het gebruikt wordt in de sport of bij loopbaanontwikkeling? Kunnen we daar ook uitvindingen verwachten die het gemakkelijker maken ons te richten op een gewenst doel?

De eerste amateurcamera’s ( vanaf 1888) maakten momentopnamen mogelijk. Persoonlijke kiekjes van het dagelijks leven. Schilders als Breitner, Bonnard, Evenepoel en anderen stortten zich op de nieuwe mogelijkheden. Privé-foto’s van hun gezin, hun omgeving, van elkaar … Foto’s van wat zij interessant vonden. Deze foto’s veranderden hun blik op de werkelijkheid. Op de foto’s ontdekten ze soms verrassende details die zij eerder niet hadden opgemerkt. Dit leidde tot experimenteren met verrassende standpunten. Deze foto’s beïnvloedden hun schilderkunst. Elementen als opvallende afsnijdingen, overlappingen en contrasten in licht en donker werden toegepast in hun schilderwerk. Soms werden foto’s als directe studie voor een kunstwerk gebruikt.  Breitner fotografeerde als straatfotograaf de mensen die er liepen. Ook de bouwputten van de stadsvernieuwing in Amsterdam waren voor hem een geliefd onderwerp.

In het Van Gogh Museum is nog tot 8 januari 2012 de tentoonstelling Snapshot. Schilders en fotografie, 1880-1915  te zien met werk van zeven kunstenaars. De expositie reist daarna door naar Washington en Indianapolis.
http://www.vangoghmuseum.nl
Tot 22 januari 2012 is er in samenwerking met het Rijksmuseum in het Institut Néerlandais (Parijs) de tentoonstelling George Hendrik Breitner – Pionier van de straatfotografie.  http://www.institutneerlandais.com

Er waren dingen die gewoon werden; het verkeer met de vele brommers, de volgeladen fietsen, het voortdurend getoeter van de vrachtwagens… Maar het landschap veranderde en elke dag bracht nieuwe beelden.
Een duidelijk plan over wat ik wilde fotograferen had ik niet. Gevoelsmatig koos ik de momenten waarop ik fotografeerde. Het ritme van het fietsen, het in beweging zijn, het briesje voelen en het gewoon om me heen kijken wil ik niet altijd onderbreken om door de lens te kijken.
Toen ik de eerste ossenkar(met waterbuffel) op de weg zag heb ik daar foto’s van gemaakt; afstappen, camera pakken, snel, snel, want de kar gaat verder …
Later ontstonden de mijmeringen over wat ik nou eigenlijk wil vastleggen. Het Vietnamese straatbeeld is totaal anders dan het Nederlandse.  Als ik in beeld wil brengen hoe het straatbeeld van Vietnam er uit ziet,  is het dan wel van belang om ook de uitzonderingen van de ossekar of de extreem zwaar beladen fiets in beeld te brengen?
Uiteindelijk bleken de veronderstelde uitzonderingen tamelijk veel voorkomend; er waren meer ossekarren en er waren heel veel extreem beladen fietsen en brommers.
En ik merkte dat ik toch dàt wilde fotograferen waar “m’n oog aan bleef hangen”. Toch dàt wat opmerkelijk was in het ongewone – de rookpluim die zo mooi uit het rijstveld opkringelt en de vissers die met hun mandbootje net aan land komen… – dàt wilde ik fotograferen.